Bluesky CEO’su Toni Schneider, Verge’e verdiği söyleşide, sosyal medyanın geleceği için iddialı bir vizyon ortaya koydu. Schneider şirketin uzun vadeli hedefinin X veya Threads ile rekabet etmenin çok ötesine uzandığını savundu. Bluesky’nin, kullanıcıların (platformlar değil) kimliklerini, verilerini ve çevrimiçi ilişkilerini AT Protokolü (Kimlik Doğrulanmış Aktarım Protokolü) aracılığıyla kontrol ettiği, merkezi olmayan moderasyon ve birlikte çalışabilir uygulamaların ise günümüz sosyal medya ortamına hakim olan kapalı ekosistemlerin yerini aldığı açık bir sosyal ekosistem kurmayı hedeflediğini söyledi.
Geçici CEO olarak atandıktan sonra yakın zamanda Bluesky’nin kalıcı CEO’su olan Schneider, daha önce WordPress.com’un arkasındaki şirket olan Automattic’i yönetmiş ve uzun zamandır açık internet standartlarını savunmuştur. Stratejisi, Bluesky’yi tek bir sosyal ağ olarak değil, şirketin “ATmosphere” olarak adlandırdığı çok daha geniş bir merkezi olmayan ekosisteme açılan kapı olarak konumlandırıyor.
Bluesky, “Sosyal Medya Ağı”nı Kurmayı Hedefliyor
Schneider’e göre, birçok insan Bluesky’ı hala sadece Twitter alternatifi olarak düşünüyor. Ama kendisi aynı fikirde değil. Şirketin iki ayrı katmandan oluştuğunu söylüyor:
- Kullanıcıların günlük olarak etkileşimde bulunduğu Bluesky uygulaması.
- Herhangi bir geliştiricinin birlikte çalışabilir sosyal ağ uygulamaları oluşturmasına olanak tanıyan açık bir protokol olan AT Protokolü.
Mikroblog platformlarından video paylaşım hizmetlerine, etkinlik uygulamalarına ve özel topluluklara kadar 1000’den fazla uygulama halihazırda AT Protokolü üzerinde geliştiriliyor. Schneider, protokolü, farklı hizmetlerin iletişim kurabildiği ancak kullanıcıların kimliklerinin ve içeriklerinin sahipliğini koruduğu web veya e-postanın açık mimarisine benzetti.
AT Protokolü ve ActivityPub Karşılaştırması
Röportajın ana temalarından biri, Mastodon, Threads ve Fediverse’in büyük bir bölümü tarafından kullanılan merkezi olmayan protokol olan ActivityPub ile AT Protokolü arasındaki ilişkiydi. Schneider, ikisini birbirine rakip olarak sunmak yerine, farklı teknik yaklaşımlar kullanarak benzer hedeflere ulaştıklarını savundu.
“AT Protokolü’nün başarılı olmak için ActivityPub’ı yutmasına gerek yok veya tam tersi de geçerli”
dedi ve her iki ekosistemin de bir arada var olabileceğini ve farklı topluluklara hizmet edebileceğini ekledi. ActivityPub, Fediverse genelinde baskın federasyon standardı haline gelirken, Bluesky’nin AT Protokolü, taşınabilir kimliğe daha fazla önem verilerek tasarlandı. Bu da kullanıcıların hesaplarını, takipçilerini veya sosyal ağlarını kaybetmeden hizmet sağlayıcılar arasında geçiş yapmalarına olanak tanıyor.
Tek Bir Küresel Kural Kitabı Yerine Merkezi Olmayan Moderasyon
Bluesky büyümeye devam ederken, moderasyon en büyük zorluklarından biri olmaya devam ediyor. Schneider, tek bir merkezi moderasyon ekibine güvenmek yerine, Bluesky’nin dağıtılmış bir moderasyon modelini genişlettiğini ve farklı toplulukların kendi moderasyon politikalarını uygularken paylaşılan moderasyon altyapısından faydalanmalarına olanak tanıdığını söyledi. Schneider, bunun moderasyon yükünün tek bir ekipte olmamasına yardımcı olduğunu belirtirken, farklı toplulukların doğal olarak farklı standartlara ihtiyaç duyduğunu ve merkeziyetsizliğin moderasyonu daha ölçeklenebilir hale getirdiğini savundu.
Şirket ayrıca, geliştiricilerin Bluesky’nin herkese açık sosyal ağının yanı sıra daha küçük, daha özel topluluklar oluşturmalarını sağlayacak özel veri yetenekleri eklemek üzerinde de çalışıyor. Schneider, bunun, büyük bir kamusal konuşma yerine samimi çevrimiçi alanlara yönelik artan talebi yansıttığını söyledi.
Reklamların Ötesinde: Farklı Bir İş Modeli
Meta, X veya TikTok’un aksine, Bluesky işini öncelikle reklamcılık üzerine kurmayı amaçlamıyor. Schneider, şirketin, geliştiricilerin AT Protokolü üzerine inşa edilen uygulamaları para kazanmalarına olanak tanıyacak, pazar yeri tarzı ve ortaklık tabanlı hizmetler de dahil olmak üzere gelir paylaşım modellerini araştırdığını, böylece etkileşim odaklı reklamcılıkla ilişkili teşvik yapılarından kaçınılacağını söyledi.
Bluesky, genellikle Elon Musk’ın Twitter’ı satın almasının ardından X’ten ayrılan ilerici kullanıcıların hakim olduğu bir platform olarak tanımlanıyor. Schneider bu algıyı kabul ediyor. aAcak Bluesky’nin ideolojik bir platform haline gelmesi gerekmediği düşüncesinde.
Bunun yerine, amacının “bir balon değil, büyük bir çadır” kurmak olduğunu, çeşitli toplulukların bir arada yaşamasını teşvik ederken, kullanıcılara platform genelindeki ideolojik kararlara güvenmek yerine özel akışlar, engelleme, sessize alma ve topluluk moderasyonu yoluyla kendi deneyimlerini düzenleme araçları sunmak olduğunu söyledi.
Bluesky’nin Ötesinde Yönetim
Schneider ayrıca Bluesky’nin AT Protokolünün temel bileşenleri üzerindeki doğrudan kontrolünü azaltmayı planladığını da açıkladı. Kimlik altyapısı ve protokol yönetiminin zaman içinde bağımsız vakıflara ve standart kuruluşlarına devredilmesi bekleniyor. Bu, İnternet Mühendisliği Görev Gücü (IETF) aracılığıyla resmi standardizasyon çalışmalarını da içeriyor. Amaç, Bluesky’nin kendisi de dahil olmak üzere şirketlerin hiçbirisinin, protokolü kontrol etmemesini sağlamak.
Bluesky, Sosyal Medyanın Linux’u Olmaya Çalışıyor
Schneider’ın röportajı, Bluesky’nin artık kendisini öncelikle bir sosyal medya şirketi olarak görmediğini açıkça ortaya koyuyor. Yeni nesil sosyal ağlar için altyapı katmanı olmayı hedefliyor.
Bluesky, yalnızca özellikler açısından X, Meta veya TikTok ile doğrudan rekabet etmek yerine, gelecekteki sosyal medyanın web’in kendisine benzeyeceğine inanıyor. Yani tek tek platformlar yerine, paylaşılan standartlarla birbirine bağlı, birlikte çalışabilir uygulamalardan oluşan bir ekosistem.
Bu strateji, Bluesky’yi, Fediverse’den de ayırıyor. Hem AT Protokolü hem de ActivityPub merkeziyetsizliği hedeflerken, Bluesky kimlik taşınabilirliğine, geliştirici genişletilebilirliğine ve protokol yönetimine daha fazla önem veriyor ve ActivityPub savunucularıyla doğrudan çatışmadan kaçınıyor.
Bu vizyonun başarılı olup olmayacağı, geliştiricilerin Bluesky’nin amiral gemisi uygulamasının ötesinde uygulamalar geliştirmeye devam edip etmeyeceğine ve kullanıcıların sosyal medyanın rekabet eden platformlar koleksiyonu yerine açık bir ağ olması gerektiği fikrini benimseyip benimsemeyeceğine bağlı olacaktır. Eğer bu gerçekleşirse, Bluesky, X’e bir alternatif olmaktan çıkıp yeni nesil merkeziyetsiz internet hizmetlerinin temeli haline gelebilir.
Bluesky CEO’su Toni Schneider, Sosyal Medya için Geleneksel Platformların Ötesinde Açık Vizyonunu Anlattı – Türk İnternet.
